ناکارآمد ساختن خردگرایی

نویسنده :

ناکارآمد ساختن خردگرایی

استاد محمد غزالی

تلاش برای محصور کردن عقل، ناکارآمد ساختن آن و تعیین محدوده برای درک و فهم و تدبر در چارچوب یافته-های گذشتگان، یکی از مؤثرترین عوامل رویگردانی از تدبر در قرآن است و موانع روانی خطرناکی را در درون انسان ایجاد می کند که مانع تدبر و نظر در قرآن می گردند. بدینسان قفل ها بر دلها بسته می ماند و قرآن تبديل به آهنگ ها و سرودها می گردد.
در این حال به جای این که میراث فرهنگی وسیله¬ای برای تسهیل روند فهم باشد و اندیشه را غنا بخشد و به تدبر بیانجامد، از برخی زوایا به عاملی بازدارنده برای تمام پروسه مزبور می انجامد
این جریان به مرور تقدس را از قرآن سلب و به سنت سرایت می دهد و ما هم سنت را بر قرآن حاکم می نماییم و همین روال به قدسیت فهم بشری می انجامد و قرآن هم می ماند برای تبرک جستن!
چرا افرادی که مشغول احادیث هستند و این جا و آن جا در پی کشف علل و شذوذ و نوادر می گردند، رو به فزونی می نهند؟! و چرا اینها از تأمل در متون روایی محروم می گردند؟!
باید پرسید حدیثی که از لحاظ سند صحیح است، اما از لحاظ متن، مشکل دارد، چه ارزشی دارد؟!
واقعیت این است که توقف مردم در مرز امور فقهی یا میراث فقها و انحصار در این حوزه و آن را حیطه مطلوب فعالیت قلمداد نمودن، مانعی میان مسلمین و بهره مندی از چشمه سار نص اصلی یعنی قرآن کریم است.